Onder serieuze en gedreven studenten van Een Cursus in Wonderen (ECIW) zie je vaak twee uitersten die op gespannen voet met elkaar lijken te staan:

1. De psychologische visie: Deze studenten focussen op gelukkig worden met de Cursus in het dagelijks leven.
2. De metafysische visie: Deze studenten richten zich primair op de verlossing uit het dagelijks leven.

In mijn beleving is het essentieel om beide visies in het vizier te houden. Zodra we eenzijdig worden, gaan we hopeloos langs elkaar heen praten en vliegen de verwijten over en weer.

De spanning tussen twee werelden

Aanhangers van de psychologische visie verwijten de metafysische groep vaak dat ze harteloos zijn en “niet van deze wereld”. Zij wijzen erop dat er op het alledaagse vlak eerst nog heling nodig is van jeugdtrauma’s, karmische schuld en andere onverwerkte kwesties. Voor hen voelen uitspraken als “ik ben niet dit lichaam” of “ik ben geen slachtoffer van de wereld die ik zie” als een ontkenning van hun pijn.

In zekere zin hebben ze gelijk: de Cursus roept ons niet op om het lichaam of de wereld simpelweg te negeren. Wonderen betekenen juist dat we verbondenheid zien en reageren op de roep om liefde — en dat gebeurt gewoon in het dagelijks leven, droom of geen droom.

Aan de andere kant wijzen aanhangers van de metafysische visie er terecht op dat het einddoel van ECIW verder gaat dan de overgang van een nachtmerrie naar een gelukkige droom. Het uiteindelijke doel is ontwaken uit de droom. Het is de ontdekking dat je geen afgescheiden wezentje bent wiens hoogste doel een “gelukkig ego” is. We zijn één met de Vader: één Zoonschap. De Zoon van God is onkwetsbaar; hij kan niet ziek zijn of sterven, maar hij kan dit wel allemaal dromen.

Voor de psychologische visie is dit soms een gruwel, omdat zij deze uitspraak betrekken op het kleine ‘zelf’. Zij zien nog niet dat dit kwetsbare, sterfelijke zelf precies de droomfiguur is die de Zoon heeft bedacht om de afscheiding als echt te kunnen ervaren.

Het onderscheid: Proces versus Doel

Om deze twee visies te verenigen, moeten we een helder onderscheid maken tussen het proces en het doel.

• Het Proces is onze weg: vergeving beoefenen en een wonderwerker zijn. Dit speelt zich af op psychologisch niveau, binnen de droom van tijd en ruimte. Dit proces vergt liefde, tact en soms professionele hulp. Hier zijn radicale, metafysische uitspraken zelden behulpzaam; ze kunnen zelfs schadelijk zijn als ze als wapen worden gebruikt.
• Het Doel is de staat van zijn: de herinnering aan wat we werkelijk zijn. Dit is het metafysische niveau, de absolute Waarheid.

Dat deze waarheden tijdens het proces niet altijd voor iedereen even behulpzaam zijn, betekent niet dat we ze moeten vergeten of bestrijden. We proberen vaak met ons “verstand” tegen de metafysica te redeneren, maar dat verstand functioneert enkel binnen het niveau van tijd en ruimte — het niveau waarvan de Cursus ons nu juist leert dat het een droom is, voortgekomen uit ons geloof in afscheiding.

De weerstand tegen de waarheid

De diepste strekking van ECIW is dat we deze droom juist dromen omdat we onszelf ervan willen overtuigen dat de scheiding gelukt is. We klampen ons vast aan de overtuiging:

“Wij zijn werkelijk dit kleine zelf en wij kunnen wel degelijk bedreigd worden. Deze wereld is echt en wij zijn het slachtoffer van alle ellende die ons ongevraagd overkomt!”

Het is precies deze overtuiging die de Cursus zachtjes probeert te ontmantelen.

Samenvattend

Ja, we ervaren de wereld als echt.

Ja, op het niveau van het proces moeten we soms hard werken aan die ervaring en onze trauma’s.

En ja, Cursus-oneliners zijn daar op dat moment niet altijd behulpzaam.

Maar laten we, terwijl we het proces aangaan, nooit het doel uit het oog verliezen:

Niets werkelijks kan bedreigd worden.

Niets onwerkelijks bestaat.

Hierin ligt de vrede van God.

Amen.