In mijn kerkelijke periode sprak ik met Christenen die meenden dat de Bijbel van kaft tot kaft het woord van God representeerde. Als je hier je vraagtekens bij plaatste dan gingen de wenkbrauwen omhoog omdat je je dan op een gevaarlijk pad begaf. Die van-kaft-tot-kaft visie ging er bij mij maar moeilijk in. Zelfs het geringste beetje historisch onderzoek liet zien dat de Bijbel historische onjuistheden bevat. Toen ik verder keek ontdekte ik dat de Bijbel teksten bevat die opgeschreven zijn door min of meer geïnspireerde auteurs en die gekleurd zijn door de cultureel historische episode waarin ze zijn opgetekend. Heb ik toen de Bijbel maar in de hoek gegooid? Nee dus. Het is een prachtig boek waarvan de betekenis voor vooral onze westerse levensvisie nauwelijks overschat kan worden. Bovendien blijft het voor mij een bron van inspiratie en zingeving.

Een soortgelijke ervaring deed ik afgelopen jaren op toen ik me soms kritisch uitliet over de blauwe versie van ECIW, de zogenaamde FIP (Foundation for Inner Peace) editie. Ook over dit boek leeft het geloof dat het volledig geïnspireerd is, in dit geval door Jezus, en dat we ons niet druk hoeven te maken over de invloed van de personen die betrokken waren bij het opschrijven en redigeren van de tekst. Ook hier reageert men fel als ik hier kanttekeningen bij plaats. Wonderlijk toch.

Mijn bewondering voor ECIW is groot en hetzelfde geldt voor mijn dankbaarheid richting Helen Schucman, Bill Thedford en Ken Wapnick voor de moeite die zij hebben gedaan om dit meesterwerk beschikbaar te maken voor mij en voor iedereen. Zonder te overdrijven durf ik te stellen dat dankzij deze mensen mijn leven is veranderd, dat het rijker is geworden. Maar ook hier geldt dat er in het proces van het tot stand komen van bijvoorbeeld dit blauwe boek keuzes zijn gemaakt en dat er aantoonbaar fouten zijn gemaakt, ondanks de ongetwijfeld zuivere intenties van de betrokkenen. Dit wordt overduidelijk als je de ontstaansgeschiedenis leest zoals opgetekend door Robert Perry van The Circle of Atonement in zijn Complete & Annotated edition of ACIM (Appendix 2). Men zou kunnen stellen dat dit niet meer is dan de persoonlijke mening van Robert Perry. Maar ook dit is veel te kort door de bocht. Ook binnen de vereniging gesticht door Ken Wapnick ontdekte men stevige fouten bij het tot stand komen van de eerste FIP-editie; fouten die werden hersteld in de tweede editie. Niets menselijks was de editors vreemd. Overigens spreekt Robert ook zijn waardering en dankbaarheid uit voor de FIP-editie.

Ik heb de ontstaansgeschiedenis van ECIW zoals opgetekend in genoemde Appendix 2 vertaald en als pdf op mijn website gezet. Je kunt er in terugvinden hoeveel tekst er ten opzichte van de oorspronkelijke aantekeningen van Helen Schucman niet is opgenomen in de blauwe versie en wat hiervoor de reden was. De mensen die menen het blauwe boek te moeten verdedigen stellen dat alleen het materiaal dat bedoeld was voor Helen en Bill persoonlijk verwijderd is. Dat blijkt wat te simpel voorgesteld. Er is veel meer weggelaten dan dat. Ik citeer:

Wie zou de Cursus niet praktisch toegepast willen zien op onderwerpen als je kwetsbaar voelen voor de lage perceptie van je waarde door je ouders; inzicht krijgen in jezelf door je kindertijd te onderzoeken in therapie; seksuele fantasieën; de oorzaak van overeten; op bezoek gaan bij je schoonmoeder terwijl je gepland had ’s avonds thuis te blijven; hoe je kinderen opvoedt; de werkelijke betekenis van Don Quichot; iemands rapport herschrijven omdat je niet wilt dat het een organisatie schaadt waar je om geeft; een uitnodiging voor een lunch accepteren omdat je je verplicht voelt; Freuds concepten van het id, ego en superego; Jungs archetypen; het idee van karma? Al deze discussies – en nog veel meer – staan in het oorspronkelijke dictaat.

In het algemeen geldt dat men bij het maken van de FIP-versie ernaar gestreefd heeft om concrete voorbeelden achterwege te laten. Hierdoor is ook de hele sectie over de werking en betekenis van wonderen, niet onbelangrijk bij Een Cursus in Wonderen, wel erg abstract en cryptisch geworden. Ik citeer:

Helaas is deze basis ernstig aangetast door de bewerking. In de FIP-versies zijn de eerste twee hoofdstukken ongeveer vijfendertig procent van hun oorspronkelijke lengte. De details zijn verdwenen. De taal is vager. En de wonderprincipes – die oorspronkelijk verspreid door hoofdstuk 1 stonden – zijn uit hun context gelicht en gepresenteerd als een serie kale, cryptische uitspraken in het openingsgedeelte. Het resultaat is een voortdurend, fundamenteel misverstand over wat een wonder is, waarbij de belangrijkste betekenis van “wonder” in de Cursus – een uitdrukking van liefde voor anderen – bijna volledig uit het collectieve begrip van de studenten van de Cursus is verdwenen. En dit misverstand over het wonder heeft een fundamenteel misverstand betekend over wat Een cursus in wonderen is.

De grootste verschillen zitten dus vooral in de eerste hoofdstukken maar deze vormen juist de basis waarvan Jezus vond dat Helen en Bill deze goed moesten bestuderen en tot zich nemen. Robert Perry sluit zijn verhandeling af met de volgende woorden:

Met andere woorden, het vroege materiaal vormde een broodnodige brug naar de onbekende wereld van de ideeën van de Cursus, het soort brug dat Helen en Bill nodig hadden, het soort brug dat elke student nodig heeft. Toch werd deze brug min of meer afgebroken. Nieuwe studenten werden daardoor geconfronteerd met een snelstromende rivier van vreemde ideeën, verpakt in abstracte en cryptische taal. Het is geen wonder dat veel studenten deze rivier nooit oversteken of het zelfs maar proberen, en dat degenen die het wel proberen vaak niet daar uitkomen waar de Cursus het bedoeld had, maar in plaats daarvan ver stroomafwaarts.

Hierbij laat ik het. Zelf lees ik nog bijna dagelijks in mijn vertrouwde blauwe boek. Maar ik ben dankbaar voor de complete versie die zoveel aanvullende informatie geeft en mij daardoor flink heeft bijgestuurd in mijn werken met de cursus. Dus voor wie wil: van harte aangeraden om je blik te verruimen.

Je vindt de nieuwe pagina over de verschillende edities van ECIW via deze link:

De verschillende edities van ECIW